Thông tư 24/2024/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2025, thay thế bốn thông tư về kế toán hành chính sự nghiệp và các lĩnh vực liên quan. Thông tư quy định về đối tượng áp dụng, mô hình tổ chức kế toán, chứng từ, tài khoản, sổ kế toán và việc sử dụng phần mềm kế toán.
Nội dung cũng hướng dẫn lập báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động, báo cáo tài chính, xử lý sai sót, khóa sổ, đối chiếu số liệu và chuyển đổi số dư từ năm 2024 sang hệ thống tài khoản mới. Một số quy định được sửa đổi, bổ sung từ năm 2025 và 2026.
Dưới đây là hướng dẫn tổng hợp về Chế độ Kế toán Hành chính Sự nghiệp theo Thông tư 24/2024/TT-BTC, làm rõ các quy định cốt lõi và những điểm thay đổi quan trọng tính đến thời điểm 2026.
Nội dung bài viết
1. Thời điểm hiệu lực và các thay đổi pháp lý tính đến hiện tại
Thời gian áp dụng: Thông tư 24/2024/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành ngày 17/04/2024, có hiệu lực từ ngày 01/01/2025 và áp dụng từ năm tài chính 2025.
Thay thế 04 Thông tư về chế độ kế toán trước đây: Thông tư 24/2024/TT-BTC làm hết hiệu lực các Thông tư sau:
- Thông tư 107/2017/TT-BTC về Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp.
- Thông tư 108/2018/TT-BTC về hướng dẫn kế toán dự trữ quốc gia.
- Thông tư 76/2019/TT-BTC về hướng dẫn kế toán tài sản kết cấu hạ tầng giao thông, thủy lợi.
- Thông tư 79/2019/TT-BTC về Chế độ kế toán áp dụng cho ban quản lý dự án sử dụng vốn đầu tư công.
Các thay đổi pháp lý sau khi Thông tư 24/2024/TT-BTC có hiệu lực: Từ ngày 01/07/2025, Thông tư 46/2025/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư 24/2024/TT-BTC. Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 108/2025/TT-BTC có hiệu lực, thay thế một phần các quy định liên quan đến việc lập Báo cáo tài chính hợp nhất.
Phạm vi điều chỉnh: Hướng dẫn về chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, sổ kế toán, Báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động, Báo cáo tài chính và việc in, sắp xếp, đóng tài liệu kế toán để lưu trữ.
2. Đối tượng áp dụng và mô hình tổ chức kế toán
Đối tượng áp dụng: Cơ quan nhà nước; đơn vị sự nghiệp công lập; tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội; đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước; đơn vị thực hiện cơ chế tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập; các cơ quan, đơn vị được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng và các đối tượng khác thuộc phạm vi điều chỉnh.
Đối với đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư được áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp, nếu có nhận dự toán ngân sách nhà nước, kinh phí viện trợ, vay nợ nước ngoài hoặc nguồn phí được để lại thì vẫn phải lập Báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động đối với các nguồn kinh phí này.
Phân định mô hình tổ chức kế toán:
- Đơn vị kế toán: Là đơn vị trực tiếp phát sinh nghiệp vụ, mở sổ hạch toán và lập Báo cáo tài chính.
- Đơn vị hạch toán phụ thuộc: Thực hiện một số công việc kế toán theo phân công và cung cấp thông tin, số liệu cho đơn vị kế toán để lập Báo cáo tài chính.
- Đầu mối chi tiêu: Không thực hiện công việc kế toán; các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh được hạch toán và ghi sổ tập trung tại đơn vị kế toán.
Đơn vị dự toán cấp I có trách nhiệm cấp mã thanh toán cho các đơn vị kế toán trực thuộc để thống nhất việc hạch toán, đối chiếu và loại trừ giao dịch nội bộ khi lập báo cáo hợp nhất.
Nắm được chế độ kế toán theo Thông tư 24/2024/TT-BTC là một bước quan trọng, nhưng với người đã quen làm kế toán doanh nghiệp, việc chuyển sang Hành chính Sự nghiệp vẫn có nhiều khác biệt về nguồn kinh phí, thu – chi, chứng từ, sổ sách, báo cáo và quyết toán. Xem thêm: Học Kế toán Hành chính Sự nghiệp khi chuyển từ doanh nghiệp →
3. Quy định về chứng từ và hệ thống tài khoản kế toán
Quyền tự chủ thiết kế chứng từ: Các đơn vị kế toán được tự thiết kế chứng từ kế toán để phản ánh các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh phù hợp với yêu cầu quản lý, trừ trường hợp pháp luật đã quy định mẫu biểu bắt buộc.
Hệ thống tài khoản kế toán:
- Tài khoản trong bảng, từ Loại 1 đến Loại 9: Thực hiện hạch toán kép, phản ánh tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động, làm cơ sở lập Báo cáo tài chính.
- Tài khoản ngoài bảng, Loại 0: Thực hiện hạch toán đơn. Các tài khoản từ 005 đến 013 phản ánh việc tiếp nhận và sử dụng kinh phí phải quyết toán, được theo dõi chi tiết theo mục lục ngân sách nhà nước và niên độ ngân sách để phục vụ lập Báo cáo quyết toán.
Bổ sung tài khoản: Đơn vị được tự bổ sung các tài khoản kế toán chi tiết để đáp ứng yêu cầu quản lý. Trường hợp cần bổ sung tài khoản ngang cấp với các tài khoản đã được quy định thì phải thực hiện theo quy định của Luật Kế toán và các văn bản hướng dẫn có liên quan.
4. Quy định về sổ kế toán, khóa sổ và sửa chữa, điều chỉnh số liệu
- Đặc thù sổ ngoài bảng: Các sổ kế toán tài khoản ngoài bảng dùng để theo dõi kinh phí ngân sách nhà nước, viện trợ, vay nợ nước ngoài, phí được để lại và các nguồn kinh phí phải quyết toán khác sau ngày 31/12 vẫn giữ nguyên số liệu thuộc năm trước để tiếp tục theo dõi và điều chỉnh trong thời gian chỉnh lý quyết toán.
- Thời điểm khóa sổ:
- Khóa sổ kế toán năm tại thời điểm cuối kỳ kế toán năm trước khi lập Báo cáo tài chính.
- Sổ tiền gửi ngân hàng, Kho bạc Nhà nước được khóa vào cuối mỗi tháng và phải thực hiện đối chiếu, xác nhận số liệu với ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước.
- Sổ tiền mặt được khóa vào cuối mỗi ngày hoặc theo định kỳ phù hợp với quy định của đơn vị.
Sửa chữa sổ và điều chỉnh số liệu:
- Trong năm tài chính, từ ngày 01/01 đến ngày 31/12, nếu phát hiện sai sót thì thực hiện điều chỉnh trực tiếp trên sổ kế toán của năm hiện tại theo quy định.
- Sau ngày 31/12, đối với sai sót liên quan đến Báo cáo quyết toán, việc sửa chữa được thực hiện trên sổ chi tiết tài khoản ngoài bảng trong trường hợp Báo cáo quyết toán năm chưa được nộp.
- Không được tự ý làm thay đổi thông tin, số liệu đã trình bày trên Báo cáo tài chính đã nộp hoặc đã công khai. Việc sửa chữa phải được thực hiện trên sổ kế toán của năm phát hiện sai sót theo quy định.
Các phương pháp xử lý và điều chỉnh:
- Điều chỉnh hồi tố đối với các trường hợp phải thực hiện hồi tố theo quy định.
- Áp dụng hồi tố khi thay đổi chính sách kế toán thuộc trường hợp phải áp dụng hồi tố.
- Áp dụng phi hồi tố đối với thay đổi ước tính kế toán.
- Thuyết minh đầy đủ các nội dung có liên quan trên Thuyết minh Báo cáo tài chính của năm hiện tại.
5. Báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động và Báo cáo tài chính
Báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động – Phụ lục III: Được lập đối với kinh phí ngân sách nhà nước cấp, bao gồm vốn trong nước, viện trợ, vay nợ nước ngoài và nguồn phí được để lại.
Báo cáo quyết toán phải trình bày chi tiết theo mục lục ngân sách nhà nước và các số liệu có liên quan phải được đối chiếu, xác nhận khớp đúng với Kho bạc Nhà nước theo quy định.
Báo cáo tài chính – Phụ lục IV: Được lập trên cơ sở thông tin, số liệu kế toán sau khi khóa sổ vào ngày 31/12. Báo cáo phản ánh toàn bộ tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí của đơn vị kế toán và các đơn vị hạch toán phụ thuộc thuộc phạm vi báo cáo.
Khi lập Báo cáo tài chính có liên quan đến các đơn vị thuộc cùng phạm vi hợp nhất, các giao dịch nội bộ phải được xác định và loại trừ theo quy định.
Thời hạn nộp Báo cáo tài chính: Báo cáo tài chính năm phải được nộp cho cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
6. Ứng dụng phần mềm kế toán và quy định chuyển tiếp
Phần mềm kế toán: Đơn vị được chủ động lựa chọn phần mềm kế toán phù hợp nhưng phải bảo đảm tuân thủ quy trình nghiệp vụ kế toán, bảo mật thông tin, lưu vết các giao dịch theo trình tự thời gian và không làm thay đổi bản chất, nguyên tắc và phương pháp kế toán theo quy định.
Chuyển tiếp số dư: Sau khi khóa sổ và lập Báo cáo tài chính năm 2024, đơn vị thực hiện chuyển đổi số dư sang hệ thống tài khoản mới theo Phụ lục VI của Thông tư 24/2024/TT-BTC.
Số dư đầu năm 2025 trên Báo cáo tình hình tài chính và Thuyết minh Báo cáo tài chính được xử lý theo nguyên tắc áp dụng hồi tố quy định tại Thông tư.
Nếu bạn đang chuẩn bị làm kế toán tại đơn vị HCSN hoặc muốn nhanh chóng cập nhật và hệ thống lại kiến thức theo chế độ kế toán mới, có thể tham khảo Khóa học Kế toán Hành chính Sự nghiệp để làm quen với hệ thống tài khoản, chứng từ, sổ kế toán, báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán một cách bài bản hơn.